മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളിലൊന്നാണ് സൈനബ് ബിന്ത് ജഹ്ഷുമായുള്ള വിവാഹം. ഈ ലേഖനത്തിൽ, ലഭ്യമായ പ്രാഥമിക സ്രോതസ്സുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഈ സംഭവത്തെ വസ്തുനിഷ്ഠമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
പശ്ചാത്തലം: സൈനബ് ബിന്ത് ജഹ്ഷ്
സൈനബ് ബിന്ത് ജഹ്ഷ് ഖുറൈശ് ഗോത്രത്തിലെ ബനൂ അസദ് വംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു മാന്യയായ സ്ത്രീയായിരുന്നു. അവരുടെ മാതാവ് ഉമൈമ ബിൻത് അബ്ദുൽ മുത്തലിബ് മുഹമ്മദ് നബിയുടെ പിതൃസഹോദരിയായിരുന്നു, അതിനാൽ സൈനബ് മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ബന്ധുവും ആയിരുന്നു.
സൈനബ് ഒരു വിദഗ്ധ തൊൽപ്പണിക്കാരിയായിരുന്നു, അവർ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഈ തൊഴിൽ തുടർന്നു. ഇസ്ലാമിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് തന്നെ അവർ മുസ്ലിം ആയി മാറുകയും മദീനയിലേക്ക് കുടിയേറുകയും ചെയ്തു.
സെയ്ദ് ഇബ്നു ഹാരിസയുമായുള്ള ആദ്യ വിവാഹം
പശ്ചാത്തലം
ഏകദേശം 625-ഓടെ, മുഹമ്മദ് നബി തന്റെ ദത്തുപുത്രനായ സെയ്ദ് ഇബ്നു ഹാരിസയ്ക്ക് സൈനബിനെ വിവാഹം ചെയ്തു നൽകാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. സെയ്ദ് ആദ്യം ഒരു അടിമയായിരുന്നു, പിന്നീട് മുഹമ്മദ് അദ്ദേഹത്തെ സ്വതന്ത്രനാക്കുകയും ദത്തെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
സൈനബിന്റെ പ്രതികരണം
സൈനബും അവരുടെ സഹോദരൻ അബ്ദുള്ളയും ഈ ആലോചനയെ ആദ്യം നിരസിച്ചു. “ഞാൻ ഖുറൈശ് വംശത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു വിധവയാണ്” എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വാദം. ഒരു മുൻ അടിമയെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ സാമൂഹിക പദവിക്ക് യോജിച്ചതല്ല എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വിമുഖതയ്ക്ക് കാരണം.
ഖുർആൻ വചനത്തിന്റെ അവതരണം
ഈ സന്ദർഭത്തിലാണ് ഖുർആൻ 33:36 എന്ന വചനം അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്:
“അല്ലാഹുവും അവന്റെ റസൂലും ഒരു കാര്യത്തിൽ വിധി കൽപിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, ഒരു വിശ്വാസിക്കോ വിശ്വാസിനിക്കോ അവരുടെ കാര്യത്തിൽ സ്വന്തം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താൻ അവകാശമില്ല.”
ഈ വചനം അവതരിച്ചതിന് ശേഷം സൈനബ് സെയ്ദിനെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ സമ്മതം നൽകി. മുഹമ്മദ് നബി തന്നെ സൈനബിന്റെ വിവാഹമൂല്യമായി 160 ദിർഹം, ഒരു പുതപ്പ്, മറ്റ് സാധനങ്ങൾ എന്നിവ നൽകി.
സെയ്ദും സൈനബും തമ്മിലുള്ള വിവാഹ മോചനം
ദാമ്പത്യ പ്രശ്നങ്ങൾ
സൈനബും സെയ്ദും തമ്മിലുള്ള ദാമ്പത്യം രണ്ട് വർഷത്തിൽ താഴെ മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ. അവർക്കിടയിൽ ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ്വഹീഹ് ബുഖാരിയിലെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, സെയ്ദ് തന്റെ ഭാര്യയെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെട്ടുകൊണ്ട് മുഹമ്മദ് നബിയുടെ അടുക്കൽ വരുമായിരുന്നു. അപ്പോൾ നബി അദ്ദേഹത്തോട് പറയുമായിരുന്നു: “അല്ലാഹുവെ സൂക്ഷിക്കുക, നിന്റെ ഭാര്യയെ കൂടെ നിർത്തുക.”
വിവാദ സംഭവം
ചില ചരിത്രാഖ്യാനങ്ങൾ (ഇബ്നു സാദ്, അൽ-ത്വബരി എന്നിവർ പറയുന്നു) അനുസരിച്ച്, ഒരു ദിവസം മുഹമ്മദ് നബി സെയ്ദിന്റെ വീട്ടിൽ എത്തിയപ്പോൾ, സെയ്ദ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സൈനബ് ലഘുവായ വസ്ത്രം ധരിച്ച നിലയിൽ ആയിരുന്നു. ഇത് മുഹമ്മദ് നബിയിൽ ആകർഷണം സൃഷ്ടിച്ചതായും, അദ്ദേഹം “ഹൃദയങ്ങളെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി” എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് മടങ്ങിപ്പോയതായും ഈ അഖ്യാനങ്ങൾ പറയുന്നു.
എന്നാൽ ഈ കഥ ആധുനിക മുസ്ലിം പണ്ഡിതന്മാർ തള്ളിക്കളഞ്ഞിട്ടുണ്ട് 😂. ഇബ്നു കസീർ, അൽ-അൽബാനി തുടങ്ങിയ പണ്ഡിതന്മാർ ഇതിനെ അസ്വീകാര്യമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ കഥയ്ക്ക് ആധികാരികമായ ഹദീസ് പരമ്പരകൾ ഇല്ലെന്നും, നബിയുടെ മരണത്തിന് 300 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഇത് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതെന്നും ഒക്കെ ആണ് ന്യായം 🙏. കൂടാതെ, സൈനബ് നബിയുടെ ബന്ധുവായിരുന്നതിനാൽ, അവരുടെ സൗന്ദര്യം അദ്ദേഹം അന്ന് വരെ അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല എന്ന വാദം അയുക്തികമാണെന്നും എല്ലാം ന്യായീകരിക്കുന്നു.
മുഹമ്മദ് നബിയുമായുള്ള വിവാഹം
പുതിയ ഖുർആൻ വചനം
ഖുർആൻ 33:37 ഈ വിവാഹത്തെ സംബന്ധിച്ച് ഇപ്രകാരം പറയുന്നു:
“അല്ലാഹു അനുഗ്രഹം നൽകിയവനും നീ അനുഗ്രഹം ചെയ്തുകൊടുത്തവനുമായ വ്യക്തിയോട് (സെയ്ദിനോട്) ‘നിന്റെ ഭാര്യയെ നീ നിന്റെ അടുത്ത് തന്നെ നിർത്തിപ്പോരുകയും അല്ലാഹുവെ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക’ എന്ന് നീ പറഞ്ഞിരുന്ന സന്ദർഭം (ഓർക്കുക). അല്ലാഹു വെളിപ്പെടുത്താൻ പോകുന്ന ഒരു കാര്യം നിന്റെ മനസ്സിൽ നീ ഒളിച്ചുവെക്കുകയും ജനങ്ങളെ നീ ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു… അങ്ങനെ സെയ്ദ് അവളിൽ നിന്നുള്ള ആവശ്യം അവസാനിപ്പിച്ചപ്പോൾ (വിവാഹമോചനം ചെയ്തപ്പോൾ) അവളെ നാം നിനക്ക് വിവാഹം ചെയ്തുതന്നു.”
ഈ വചനം അനുസരിച്ച്, ദത്തുപുത്രന്മാരുടെ ഭാര്യമാരെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിനുള്ള വിലക്ക് ഇല്ലാതാക്കാനാണ് പോലും. അറേബ്യൻ സമൂഹത്തിൽ ദത്തുപുത്രന്മാർ യഥാർത്ഥ പുത്രന്മാരായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നതിനാൽ, അവരുടെ ഭാര്യമാരെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത് ശരിയല്ലല്ലോ അപ്പോ പിന്നെ അടുത്തമാർഗ്ഗം അവർ ഇനി മേലാൽ ധാതു പുത്രന്മാർ യഥാർത്ഥ പുത്രന്മാർ അല്ലാ എന്ന് ഒരു വചനം ഇറക്കിയാൽ മതിയല്ലോ.
വിവാഹ ചടങ്ങുകൾ
സൈനബിന്റെ ഇദ്ദ (വിവാഹമോചനത്തിനു ശേഷമുള്ള കാത്തിരിപ്പ് കാലയളവ്) പൂർത്തിയായ ഉടൻ, 627 മാർച്ച് 27-ന് മുഹമ്മദ് നബി അവരെ വിവാഹം ചെയ്തു.
സ്വഹീഹ് മുസ്ലിമിലെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, സൈനബ് ചോദിച്ചു: “സാക്ഷികളോ രക്ഷാധികാരിയോ (വലി) ഇല്ലാതെയാണോ ഇത് നടക്കുന്നത്?” അപ്പോൾ മുഹമ്മദ് നബി പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹു സാക്ഷിയാണ്, ജിബ്രീൽ രക്ഷാധികാരിയാണ്”.
മുഹമ്മദ് നബി സൈനബിന് 400 ദിർഹം വിവാഹമൂല്യം നൽകി. വിവാഹ സദ്യയ്ക്കായി അദ്ദേഹം ഒരു ആടിനെ അറുത്തു. അനസ് ഇബ്നു മാലിക് പറയുന്നു: “സൈനബിന്റെ വിവാഹത്തിന് നബി നൽകിയ സദ്യ പോലെ മറ്റ് ഭാര്യമാരുടെ വിവാഹത്തിന് അദ്ദേഹം നൽകിയിട്ടില്ല”.
അതിഥികളുടെ പ്രശ്നവും പുതിയ വചനവും
വിവാഹ സദ്യയ്ക്ക് ശേഷം ചില അതിഥികൾ വളരെ നേരം അവിടെ താമസിച്ചു. ഇത് മുഹമ്മദ് നബിക്ക് അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കി. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഖുർആൻ 33:53 അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്:
“വിശ്വാസികളേ, ഭക്ഷണത്തിന് അനുവാദം നൽകാതെ പ്രവാചകന്റെ വീടുകളിൽ പ്രവേശിക്കരുത്… ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ഉടനെ പിരിഞ്ഞുപോവുക, സംസാരത്തിൽ മുഴുകി അവിടെ ഇരിക്കരുത്.”
ഈ വചനം മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ അതിഥി സത്കാരത്തിന്റെ രീതികൾക്ക് പുതിയ മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
ദത്തെടുക്കലിനെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ നിയമങ്ങൾ
മുഹമ്മദ് നബി സൈനബിനെ വിവാഹം ചെയ്തതിന് ശേഷം, ദത്തെടുക്കൽ സമ്പ്രദായത്തെ സംബന്ധിച്ച് പുതിയ ഖുർആൻ വചനങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ഖുർആൻ 33:40 പറയുന്നു:
“മുഹമ്മദ് നിങ്ങളുടെ പുരുഷന്മാരിൽ ആരുടെയും പിതാവല്ല, മറിച്ച് അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനും പ്രവാചകന്മാരിൽ അവസാനത്തെ ആളുമാകുന്നു.”
ഇതിനുശേഷം, സെയ്ദ് ഇനി ‘സെയ്ദ് ഇബ്നു മുഹമ്മദ്’ എന്നറിയപ്പെടാതെ, ‘സെയ്ദ് ഇബ്നു ഹാരിസ’ എന്ന് തന്നെ അറിയപ്പെട്ടു.
സൈനബിന്റെ വീക്ഷണം
സ്വഹീഹ് ബുഖാരിയിലെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, സൈനബ് മുഹമ്മദ് നബിയുടെ മറ്റ് ഭാര്യമാരോട് പറയുമായിരുന്നു:
“നിങ്ങളുടെ വിവാഹം നിങ്ങളുടെ കുടുംബങ്ങളാണ് നടത്തിത്തന്നത്, എന്നാൽ എന്റെ വിവാഹം അല്ലാഹു ഏഴാകാശങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ വെച്ച് നടത്തിയതാണ്.”
ഈ പ്രസ്താവന സൈനബിന് ഈ വിവാഹത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന അഭിമാനത്തെയും, ദൈവികമായ അംഗീകാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ ധാരണയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ചരിത്രപരമായ വിലയിരുത്തലുകൾ
ആധുനിക ചരിത്രപരമായ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, “പ്രണയത്തിൽ അകപ്പെട്ട” ഈ കഥ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ മരണത്തിന് ശതാബ്ദങ്ങൾക്ക് ശേഷം വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാണെന്നാണ്. പല ആധുനിക മുസ്ലിം പണ്ഡിതന്മാരും, പരമ്പരാഗത ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസികളും ഈ കഥയെ തള്ളിക്കളയുകയും, ഇത് ഒറിയന്റലിസ്റ്റുകൾ പ്രചരിപ്പിച്ച ആഖ്യാനമാണെന്ന് വാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സൈനബുമായുള്ള വിവാഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം, ദത്തെടുക്കലിന്റെ പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും, വർഗ്ഗീയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നുവെന്ന് ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ വാദിക്കുന്നു.
സംഗ്രഹം
സൈനബ് ബിന്ത് ജഹ്ഷിന്റെ വിവാഹം ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന സംഭവമാണ്:
- ആദ്യ വിവാഹം: സൈനബ് ആദ്യം വിവാഹം കഴിച്ചത് മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ദത്തുപുത്രനായ സെയ്ദ് ഇബ്നു ഹാരിസയെയായിരുന്നു.
- ആദ്യകാല എതിർപ്പ്: സെയ്ദിന്റെ മുൻ അടിമ പദവി കാരണം സൈനബ് ആദ്യം ഈ വിവാഹത്തെ എതിർത്തു.
- ഖുർആൻ വചനം: ഖുർആൻ 33:36 അവതരിച്ചതിന് ശേഷം സൈനബ് സമ്മതം നൽകി.
- വിവാഹമോചനം: സെയ്ദും സൈനബും തമ്മിലുള്ള ദാമ്പത്യം പരാജയപ്പെടുകയും അവർ വിവാഹമോചനം നേടുകയും ചെയ്തു.
- മുഹമ്മദ് നബിയുമായുള്ള വിവാഹം: ഖുർആൻ 33:37 അവതരിച്ചതിന് ശേഷം, ദത്തുപുത്രന്മാരുടെ ഭാര്യമാരെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാക്കിക്കൊണ്ട്, മുഹമ്മദ് നബി സൈനബിനെ വിവാഹം ചെയ്തു.
- നിയമപരമായ മാറ്റങ്ങൾ: ഈ വിവാഹം ദത്തെടുക്കൽ സമ്പ്രദായത്തിലും, അതിഥി സത്കാര രീതികളിലും പുതിയ ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് കാരണമായി.
- ചരിത്രപരമായ ചർച്ചകൾ: “പ്രണയത്തിൽ അകപ്പെട്ട” എന്ന ആഖ്യാനം ആധുനിക ചരിത്രകാരന്മാരും മുസ്ലിം പണ്ഡിതന്മാരും വേറെ വഴി ഇല്ലാത്തതിനാൽ തള്ളിക്കളയുന്നു. സനത് ശരിയല്ല എന്നും 300 കൊല്ലം കഴിഞ്ഞാണ് ഇത് എഴുതിയത് എന്നൊക്കെ ആണ് കാരണങ്ങൾ ആയി ഇവർ പറയുന്നത്.
ഈ ലേഖനം ലഭ്യമായ ചരിത്രപരവും മതപരവുമായ സ്രോതസ്സുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വസ്തുനിഷ്ഠമായി തയ്യാറാക്കിയതാണ്. വ്യത്യസ്ത പണ്ഡിതന്മാർ ഈ സംഭവത്തെ വ്യത്യസ്തമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നുണ്ട്.